|
|
Červen - JuniJízda králůK letnicovým obyčejům západní i střední Evropy patří jízda králů. Vznik tohoto obyčeje bývá vysvětlován jako upomínka na cestu českého kralevice Václava ze zajetí Oty z Branibor (1283), nebo na útěk uherského krále Matyáše (1469) z bitvy, v níž ho porazil Jiří z Poděbrad. Je to však jen jedna z podob letnicových oslav, v nichž vystupuje král. V Čechách se odehrávala lidová dramata se stínáním a honěním krále, který býval stavěn před soud pod zeleným májem a souzen pro chyby v hospodářství, na polích i na dobytku a potom sŮat přítomným katem. Někdy se stíná hlava žábě i králi a volí se král nový. Jindy jde pouze o honění krále, který prchá před družinou. Je-li lapen, musí se v hospodě vyplatit. Dosáhne-li předem stanovené mety, vyhrál a jeho vláda trvá. V západních Čechách se provozovaly hry na krále, v nichž vystupovali kromě krále také králka, princ, princka, zelení muži a další figury.
Tocht der koningenBij de Pinksterfeesten in West- en Midden Europa hoort de tocht der koningen. Het ontstaan van deze gewoonte is vaak uitgelegd als aandenken aan de tocht van de Tsjechische prins Václav uit de gevangenschap van Otto uit Branibory (1283) of als aandenken aan de vlucht van de Hongaarse koning Matthias (1469) uit een veldslag, waar hij door Jiří uit Poděbrady was verslagen. Het is echter slechts één van de vormen van de Pinksterfeesten, waarin een koning voorkomt. In Tsjechië zijn volksdrama's gespeeld met het onthoofden en vervolgen van de koning, die onder de groene "máj"voor het gerecht werd gebracht en gerecht gesteld werd voor de fouten in boerenbedrijven, op akkers en ook op het vee en daarna werd hij door de aanwezige beul onthoofd. Soms wordt de kikker en de koning onthoofd en daarna wordt de nieuwe koning gekozen. Een andere keer gaat het slechts om de achtervolging van een koning, die voor een stoet vlucht. Als hij gepakt wordt moet hij in de kroeg zich uitbetalen. Als hij het vooruit vastgestelde doel bereikt, heeft hij gewonnen en zijn heerschappij blijft. In het Westen van Tsjechië werden koningen-spelen opgevoerd, waarin behalve koningen ook een koninginnetje, prins, prinsesje, groene mannen en andere figuren voorkwamen. Naamdagen in juni
|